Αλκυόνη Παπαδάκη: Μας έχουν φλομώσει με τον φόβο, μπας και χάσουμε την εθνική μας ταυτότητα

Μια συνέντευξη με την συγγραφέα που πολύ αγαπήθηκε. Όλα τα βιβλία της διαβάστηκαν με πάθος. Το ένα καλύτερο από τ’ άλλο. Κι εγώ ομολογώ ότι διαβάζω Αλκυόνη Παπαδάκη από το πρώτο της βιβλίο, Το κόκκινο σπίτι!! Μετά, ακολούθησε η Μπόρα, το Σκισμένο ψαθάκι, το Χρώμα του φεγγαριού…

Αλκυόνη Παπαδάκη: Μας έχουν φλομώσει με τον φόβο, μπας και χάσουμε την εθνική μας ταυτότητα
fractalart.gr

Μια επιτυχημένη συγγραφέας, χωρίς μεγαλόσχημες δηλώσεις, παρά μονάχα δίνοντας λαμπρά δείγματα γραφής, με κάθε καινούργιο βιβλίο της χαροποιεί τους πολυάριθμους πιστούς αναγνώστες της που είναι εκατοντάδες χιλιάδες και τα λόγια της «στολίζουν» τις διαδικτυακές σελίδες. Έχω την πεποίθηση ότι τα βιβλία της Αλκυόνης Παπαδάκη σχεδόν μεταμορφώνουν τους ανθρώπους κι όποιοι διαβάζουν τα μυθιστορήματά της γίνονται περισσότερο ευγενικοί!!! Τα βιβλία της αποπνέουν χαρά, ευγένεια, αισιοδοξία, καλοσύνη…

  • Tι νοσταλγείτε περισσότερο;

Τα χρόνια που, πολύ νεαρή, δούλευα σε εφημερίδα. Η δημοσιογραφία ήταν το πάθος και ο μεγάλος μου έρωτας.

  • Ποιο είναι το αγαπημένο σας ταξίδι;

Να πεταχτώ για λίγο ως τα Χανιά.

  • Ποια θεωρείτε ως την πιο υπερτιμημένη αρετή;

Την αγάπη. Γιατί κυκλοφορεί συχνά με στολή παραλλαγής. Δυστυχώς, πολλοί την προσαρμόζουν στα μέτρα του και τη λανσάρουν σαν μοντελάκι.

  • Πoια, κατά τη γνώμη σας, είναι τα μεγαλύτερα πρoβλήματα της ελληνικής κoινωνίας;

Η αβεβαιότητα. Ο φόβος. Ο φιμωμένος θυμός, η μιζέρια.

  • Σας ενδιαφέρει η πoλιτική;

Ποτέ δεν ήμουν μακριά απ’ όσα συνέβαιναν γύρω μου. Παρακολουθώ λοιπόν και τα πολιτικά δρώμενα.

  • Τι γνώμη έχετε για τους πολιτικούς;

Υπάρχουν άξιοι πολιτικοί σίγουρα. Δεν είναι όμως ο κανόνας.

  • Αγαπάτε το θέατρο;

Αγαπώ πολύ το θέατρο. Είναι η συνισταμένη πολλών τεχνών.

  • Ποια είναι η θέση της τέχνης (θέατρο, μουσική, ζωγραφική κ.λπ.) στην εποχή μας

Πάντα σε δύσκολες εποχές, η τέχνη είναι καταφύγιο της ψυχής. «Η τέχνη σώζει», λένε. Κι εγώ το πιστεύω απόλυτα.

  • Μήπως η τέχνη κινδυνεύει να απομονωθεί εξαιτίας της τηλεόρασης και συνεπώς μήπως πρέπει να αναζητήσει καινούργιες μορφές και να επανεξετάσει την κοινωνική λειτουργία της;

Η τέχνη δεν απομονώνεται από κανέναν και από τίποτα. Είναι το φωτεινό αστέρι της ψυχής μας. Η τηλεόραση είναι μια δύναμη μεγάλη και παίζει ρόλο στη διαμόρφωση της κοινωνίας. Δίνει πρότυπα που τις περισσότερες φορές είναι ψεύτικα. Όχι ότι δεν έχει κι αυτή τις καλές της ώρες… Ασφαλώς και πρέπει να επανεξετασθούν πολλά πράγματα.

  • Σε μια εποχή αποξένωσης, πολεμικών συγκρούσεων, κοινωνικών αναταραχών, φτώχειας, ανισοτήτων, φόβου για την επόμενη ημέρα κ.λπ., τι μπορεί να κάνει η τέχνη;

Η τέχνη επαναπροσδιορίζει τη σκέψη μας. Φωτίζει το χαμένο βήμα μας. Δίνει ελπίδα και παρηγοριά.

  • Είναι ο κόσμος μας παράλογος;

Είναι παράλογος. Άδικος. Πουλημένος. Κοινώς, λαμόγιο. Αλλά εδώ φαίνεται η αξία του καθενός μας. Πώς θα σώσει την ιερότητα της ψυχής του. Την ανθρωπιά και την αγάπη του για τη ζωή. Πώς δεν θα δώσει αντιπαροχή τα όνειρά του.

  • Τι είναι εκείνο που δίνει νόημα στον άνθρωπο;

Το ρήμα συνυπάρχω.

  • Έχει πνευματικότητα η κεντρική εξουσία (η κυβέρνηση, τα κόμματα);

Κι αν υποθέσουμε τι έχει, φοβάται να την παρουσιάσει μη χάσει το λοφίο.

  • Η νεοελληνική κοινωνία, γενικότερα, έχει πνευματικότητα;

Υπάρχουν, ευτυχώς, πολλοί πυρήνες πνευματικότητας στη σημερινή κοινωνία. Πολλές ομάδες ανθρώπων με μεγαλείο ψυχής. Τους συναντώ συχνά στα ταξίδια μου, εκτός πρωτεύουσας. Αν δεν έχει βουλιάξει το καράβι, σ’ αυτούς οφείλεται. Λένε πως ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Ναι. Αλλά μας κάνει να την ονειρευόμαστε. Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό.

  • Τι σημαίνει για σας η λέξη «ήθος»;

Σεβασμός και κατανόηση για τον συνάνθρωπο.

  • Πoια είναι η ωραιότερη λέξη της ελληνικής γλώσσας;

«Μαζί».

  • Ποιος φταίει για το περιορισμένο λεξιλόγιο των νεοελλήνων: οι γονείς, το σχολείο, τα μέσα ενημέρωσης, η παγκοσμιοποίηση;

Όχι τόσο οι γονείς, όσο η παιδεία. Τα εκάστοτε υπουργεία που με τα κατά καιρούς προγράμματά τους προσβλέπουν να δημιουργούν παπαγάλους και πιόνια εξουσίας. Αυτό ακριβώς είναι και το ζητούμενο της παγκοσμιοποίησης.

  • Υπάρχει περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση στους πολίτες ή όλοι γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια την προστασία του περιβάλλοντος;

Δεν υπάρχει αρκετή ευαισθητοποίηση των πολιτών σ’ αυτό το θέμα. Είναι η αλήθεια. Αλλά κι εδώ την ευθύνη την έχει η παιδεία.

  • Κινδυνεύουμε στ’ αλήθεια από τη μόλυνση του περιβάλλοντος ή απλώς πρόκειται για υπερβολές των οικολόγων;

Μακάρι να ήταν υπερβολές των οικολόγων…

  • Είναι υποφερτή η πόλη σας;

Ζω μεταξύ Αθήνας και Σαλαμίνας. Η διαφορά είναι τεράστια. Η Αθήνα είναι πόλη αυτιστική. Καθένας βράζει στο ζουμί του. Φουμάρει τον θυμό του και την αβεβαιότητά του. Πιο έξω, το τοπίο αλλάζει. Τα προβλήματα είναι τα ίδια. Αλλά η επικοινωνία των ανθρώπων τα αμβλύνει.

  • Μήπως κινδυνεύουμε από τους πρόσφυγες/μετανάστες;

Κινδυνεύουμε μόνο απ’ αυτούς που μας εξευτελίζουν καθημερινά. Κι εμάς και τους πρόσφυγες-μετανάστες.

  • Υπάρχει φόβος να χάσουμε την εθνική μας ταυτότητα;

Μας έχουν φλομώσει με τον φόβο, μπας και χάσουμε την εθνική μας ταυτότητα. Ε! Δεν θα τη χάσουμε ποτέ αν δεν την παραδώσουμε οι ίδιοι στα κοράκια που καραδοκούν να την αρπάξουν.

  • Δικαιούμαστε να υποστηρίζουμε ότι είμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων;

Γιατί όχι. Αλλά μην το παρακάνουμε. Δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου.

  • Έχoυν σημασία oι απoλoγισμoί στη ζωή μας;

Γενικά εμένα δεν μου αρέσει να απολογούμαι. Ούτε στον εαυτό μου, ούτε στους άλλους. Αλλά λένε πως ορισμένες φορές χρειάζεται.

  • Πόσες ώρες εργάζεστε;

Εργάζομαι πολλές ώρες την ημέρα. Σε διάφορες εργασίες. Αν εννοείτε το γράψιμο, αυτό γίνεται σε αραιά διαστήματα και για λίγο. Δεν ήρθα στη ζωή για να γράψω. Αυτό γίνεται μόνο όταν ξεχειλίσει η ψυχή μου και δεν αντέχω να την κρατήσω.

  • Τι είναι για σας η μοναξιά;

Δεν της έχω κάνει «αίτημα φιλίας» ποτέ.

  • Είστε ρομαντική;

Ίσως. Πάντως τα πόδια μου πατούν στέρεα στη γη. Από κει και πέρα, το βλέμμα μου δεν μπορώ να το περιορίσω.

  • Σας αρέσoυν τα ταξίδια;

Μου αρέσουν τα ταξίδια. Προτιμώ όμως τα «εσωτερικά» ταξίδια. Στα δύσκολα και σκοτεινά δρομάκια της ψυχής. Της δικής μου και των άλλων.

  • Πoιo μέρoς αγαπάτε ιδιαίτερα;

Ένα λιμανάκι στα Σελήνια, που σκάει η θάλασσα πάνω σε κάτι πολύχρωμες πικροδάφνες και σε παροπλισμένα πλεούμενα.

  • Tι αγαπάτε περισσότερo στoν κόσμo;

Τα βουρκωμένα μάτια των μικρών παιδιών που είναι γεμάτα απορία, φόβο και παράπονο…

  • Τι θεωρείτε ως τον έσχατο βαθμό δυστυχίας;

Εκτός από την αρρώστια βέβαια, που είναι αυτονόητο, την οικονομική εξαθλίωση.

  • Σας απασχολεί ο χρόνος;

Ναι. Γιατί ποτέ δεν μας φτάνει.

  • Πιστεύετε στη φιλανθρωπία ή στην αλληλεγγύη;

Σιχαίνομαι τη φιλανθρωπία που γίνεται υπό το φως των προβολέων. Η αλληλεγγύη είναι το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής.

  • Για σας, τι σημαίνει παγκοσμιοποίηση;

Θα ήθελα να σημαίνει φροντίδα και αλληλεγγύη για όλους τους λαούς της γης. Αυτό που βλέπω όμως είναι ένα καλά μελετημένο σχέδιο στη ράχη των λαών, για να παίζει το παιχνίδι της η εξουσία και τα σκοτεινά συμφέροντα.

  • Πόσο Ευρωπαίοι είμαστε οι Έλληνες;

Να θυμηθούμε το τραγούδι του Σαββόπουλου; «Εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε-γέλασε»

  • Ο Έλληνας είναι εχθρός της πειθαρχίας και του κανόνα;

Δεν είναι εχθρός. Απλώς του αρέσει λίγο να σφυρίζει και τον δικό του σκοπό.

  • Τι λείπει από τον Έλληνα σήμερα;

Το όραμα.

  • Η «ενωμένη» Ευρώπη θα επιβιώσει;

Δεν το βλέπω. Αλλά μέχρι να διαλυθεί, ποιος ξέρει πόσους θα πάρει παραμάζωμα.

  • Η γυναίκα σήμερα στην Ελλάδα είναι ίση με τον άνδρα;

Στη νέα γενιά, ναι. Τουλάχιστον στην πλειοψηφία. Εμείς οι παλιότεροι ζούμε ακόμα σε μια μεταβατική περίοδο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

  • Είστε φεμινίστρια ή πιστεύετε ότι ο φεμινισμός έχει δημιουργήσει προβλήματα στη γυναίκα;

Πιστεύω απλά στον άνθρωπο. Είμαι φεμινίστρια, όταν βλέπω να αδικείται μια γυναίκα. Για οποιονδήποτε λόγο.

  • Ποιο είναι το πολυτιμότερο περιουσιακό σας στοιχείο;

Το μόνο περιουσιακό μου στοιχείο είναι ένα μικρό σπίτι στη Σαλαμίνα. Κι αυτό γιατί είχα βαρεθεί να καρφώνω καρφιά στους ξένους τοίχους για να κρεμάω τα κάδρα μου και να γεμίζω τις ξένες ντουλάπες και τα ντουλάπια με πεταλούδες και αγγελάκια…

  • Η οικονομική κρίση πιστεύετε ότι θ’ αλλάξει τηνκοινωνία μας και προς ποια κατεύθυνση;

Εδώ είναι το μεγάλο στοίχημα! Να κρατηθούμε όρθιοι με το κεφάλι ψηλά. Δεν είναι εύκολο. Χρειάζεται αγώνας καθημερινός. Να ξεφύγουμε από το σημειωτόν. Τίποτα δεν χάθηκε οριστικά. Η ζωή μας περιμένει.

  • Πιστεύετε ότι θα έρθει κάποια στιγμή που η χώρα μας θα ζει χωρίς τις ξένες εξαρτήσεις;

Το εύχομαι, αλλά δεν πιστεύω να προλάβω να το δω.

  • Τι είναι εκείνο που μπορεί να ενσαρκώσει την ελπίδα του αύριο;

Ένα όραμα. Ένα νέο μοντέλο ζωής. Μια χίμαιρα, έστω… Αρκετά με το λάιφ στάιλ που μας είχαν επιβάλει σαν πρότυπο ζωής.

  • Τελικά, τι είναι η ζωή;

Δεν ξέρω τι είναι η ζωή. Ίσως ένας περίπατος σ’ αυτόν τον όμορφο πλανήτη. Αυτό που σίγουρα ξέρω είναι ότι παρ’ όλα… όσα… Πάντοτε τη γούσταρα και τη γουστάρω.

  • ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

[Γραμμένο από την Αλκυόνη Παπαδάκη]

Γεννήθηκα στο Νιο Χωριό, πολύ κοντά στα Χανιά. Ο πατέρας μου ήταν δάσκαλος. Η μάνα μου, ονειροπόλα… Όσο ήμουνα παιδί, η οικογένειά μου περνούσε δύσκολες έως τραγικές καταστάσεις. Έτσι, αναγκάστηκα να ψάχνω από τότε τα μονοπάτια της φυγής. Εκείνη την εποχή μιλούσα με τα δέντρα, τις κάργιες που φώλιαζαν στα κυπαρίσσια του κήπου μας, τους θάμνους και τις πέτρες. Μου άρεσε, ακόμη, να φέρνω στο μυαλό μου διάφορες λέξεις και ν’ ανακαλύπτω το χρώμα και τη μυρουδιά τους. Τελείωσα τη Γαλλική Σχολή κι ύστερα ήρθα στην Αθήνα με τ’ όνειρο ν’ αλλάξω τον κόσμο. Άρχισα τις επαναστάσεις και τις ανατροπές και το μόνο που κατάφερα ήταν να σπάω συνεχώς τα μούτρα μου. Ευτυχώς που όλα έγιναν έτσι ακριβώς όπως έγιναν. Χαλάλι. Είδα, έμαθα κι ένιωσα τόσα πολλά! Όταν κατάλαβα πως δεν μπορούσα ν’ αλλάξω τον κόσμο, είπα: εντάξει, θ’ αλλάξω τον εαυτό μου. Πολύ το διασκέδασα που την πάτησα κι εκεί. Τελικά σκέφτομαι, προς το παρόν δηλαδή γιατί πάντα το ψάχνω, πως επανάσταση είναι να ‘χεις τα μάτια της ψυχής σου ανοιχτά· να επιμένεις, ν’ αγαπάς τη ζωή και να φροντίζεις να μην τη μολύνεις με το πέρασμά σου. Όσο για το γράψιμο, έγραφα από παιδί. Το πρώτο μου γραφτό ήταν ένα ραβασάκι στο Θεό. Η αλήθεια είναι πως, όταν μεγάλωσα αρκετά, έκανα φιλότιμες προσπάθειες να μην μπλεχτώ στα γρανάζια της λογοτεχνίας. Φοβόμουνα μήπως κάποια μέρα αυτή η ιστορία με καπελώσει. Μάταιος κόπος! Φαίνεται πως μερικοί γεννιούνται με τούτη την περίεργη διαστροφή στο κεφαλάκι τους. Τουλάχιστον με παρηγορεί το γεγονός, πως το καπέλο μου δε μου ‘κρυψε ποτέ τα μάτια και τ’ αφτιά μου.

Συνέντευξη στον Νίκο Λαγκαδινό – timesnews.gr