Γυαλί.. από άλλο πλανήτη: Το άγνωστο νησί στα Δωδεκάνησα που θυμίζει σεληνιακό τοπίο

‘Ενα μικρό νησί που μοιάζει σαν να έχει ξεπηδήσει από άλλον πλανήτη. Το τιρκουάζ της θάλασσας αγκαλιάζει τη λευκότητα του τοπίου, ενώ η σιωπή σπάει μονάχα από τον ήχο της εξόρυξης ή το απαλό κύμα στην ακτή. Το Γυαλί είναι ένα μικρό ηφαιστειογενές νησί μήκους περίπου 6 χλμ και πλάτους που κυμαίνεται από 500 μέτρα έως 4 χλμ. Αποτελείται από δύο μέρη που ξεχωρίζουν από τους λόφους και ενώνονται μεταξύ τους με μία μικρή λωρίδα γης.

Το νησί έχει ανακηρυχθεί από το 1982 σε τόπο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και διαθέτει δύο ορυχεία, όπου το ένα βγάζει ελαφρόπετρα και το άλλο περλίτη.

Η εξόρυξη έχει αφήσει γυμνό μεγάλο μέρος του εδάφους, σμιλεύοντας ένα σκηνικό που μοιάζει ολόλευκο, άγονο, κι όμως εντελώς συναρπαστικό.. σαν να βλέπεις το φεγγάρι από κοντά.

Κι όμως, ανάμεσα σε αυτή την εξωτερική «εξωπραγματική» εικόνα, παραμένει ένα ίχνος ζωής: πυκνά πευκοδασάκια που στροβιλίζουν μαλακά στον αέρα, σαν σιωπηλοί φύλακες που προσπαθούν να ανακτήσουν την ισορροπία. Ήδη η εξόρυξη συνοδεύεται από προσπάθειες αποκατάστασης, οικολογικές φυτεύσεις που επιχειρούν να μαλακώσουν το τοπίο και να ξαναδώσουν ζωή στο νησί.

Το Γυαλί κρύβει ιστορίες εκατοντάδων αιώνων. Αρχαιολογικές μαρτυρίες μαρτυρούν ότι ο άνθρωπος έζησε εδώ ήδη από την Ύστερη Νεολιθική εποχή: νεκροταφεία, υπολείμματα οικισμών, ακόμη και δύο χυτήρια χαλκού δείχνουν ότι η μεταλλουργία είχε την αρχή της στις ακτές αυτού του νησιού πάνω από 6.000 χρόνια πριν.

Στις μέρες μας το νησί ζει με έναν πολύ διαφορετικό ρυθμό: ελάχιστοι κάτοικοι, μόλις επτά σύμφωνα με την απογραφή του 2021, παλινδρομούν ανάμεσα στο λιμάνι και τα εργοτάξια της εξόρυξης. Οι εργαζόμενοι που έρχονται καθημερινά με σκάφος από τη Νίσυρο φέρνουν ζωή για λίγες ώρες στα μονοπάτια και τα εργοτάξια.

Για τον επισκέπτη που φτάνει με ιδιωτικό σκάφος ή εξπρές από τη Νίσυρο, η πρώτη εικόνα είναι πάντα αινιγματική: το λευκό των λόφων στο φως του ήλιου μοιάζει με γλυπτό τεραστίων διαστάσεων· η θάλασσα γύρω καθρεφτίζει με ονειρική ηρεμία. Κάτι απόλυτα σεληνιακό, μα ταυτόχρονα γεμάτο γήινα σημάδια. Αν κολυμπήσεις στην παραλία του Αγίου Αντωνίου ή ακολουθήσεις τους ακτινοβολούντες υγρούς κόλπους στην νοτιοδυτική ακτή, ανακαλύπτεις τι μπορεί να σημαίνει ηρεμία γεμάτη ομορφιά, που σπάνια βρίσκεις αλλού.

Δεν είναι νησί για διακοπές διάρκειας. Δεν υπάρχουν τουριστικές υποδομές, δεν υπάρχουν ταβέρνες, ούτε καφετέριες.

Δείτε το βίντεο του Βασίλη Σαρημπαλίδη

Δείτε το βίντεο του Ιωσήφ Παπαδόπουλου