Νίκος Καζαντζάκης:Για να ανέβεις στον ουρανό, πρέπει να πάρεις φόρα από τον πάτο της κόλασης

Στη Λυκόβρυση, ένα ελληνικό χωριό της Ανατολής, υπάρχει το έθιμο να γίνεται η αναπαράσταση των Παθών κάθε επτά χρόνια. Ο παπα-Γρηγόρης με τους προεστούς επιλέγουν τα πρόσωπα που θα λάβουν μέρος: το Χριστό θα υποδυθεί ο Μανολιός, ένας απλός βοσκός, τον Ιωάννη, ο Μιχελής, ο γιος του άρχοντα Πατριαρχέα, τον Ιούδα, ο Παναγιώταρος, τη Μαγδαληνή, η χήρα Κατερίνα. Αργά το απόγευμα, καταφθάνουν πρόσφυγες από ένα άλλο χωριό, καταδιωγμένοι από τους Τούρκους. Ζητούν βοήθεια, αλλά ο παπα-Γρηγόρης τους διώχνει, λέγοντας ότι φέρνουν μαζί τους επιδημία χολέρας. Οι πρόσφυγες, με επικεφαλής τον παπα-Φώτη, καταφεύγουν στο άγριο βουνό της Σαρακήνας. Τους βοηθούν μόνον ο Μανολιός, ο Μιχελής, η Κατερίνα, ο Γιαννακός και ο Κωνσταντής (οι δύο τελευταίοι επρόκειτο να υποδυθούν τους αποστόλους Πέτρο και Ιάκωβο).

Μετά από την επιλογή του στο ρόλο του Χριστού, ο Μανολιός αλλάζει μέρα με τη μέρα. Χωρίζει την αρραβωνιαστικιά του και αποφασίζει να φτάσει σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πνευματική, ψυχική και σωματική αγνότητα, με οδηγό τον παπα-Φώτη. Μάλιστα, στο πανηγύρι του προφήτη Ηλία υπερασπίζεται τους πρόσφυγες και μιλά για την αξία της αγάπης και του ελέους, προκαλώντας την αντίδραση των συγχωριανών του και την οργή του παπα-Γρηγόρη. Στο μεταξύ πεθαίνει ο Πατριαρχέας και ο Μιχελής αποφασίζει να μοιράσει την περιουσία του στους πρόσφυγες. Όταν εκείνοι έρχονται στη Λυκόβρυση να παραλάβουν τα κτήματα, ο παπα-Γρηγόρης κηρύσσει το Μιχελή ανισόρροπο και ξεσηκώνει τους ντόπιους. Μετά το βίαιο θάνατο του αδελφού του στη σύγκρουση που ακολουθεί, ο παπα-Γρηγόρης υποδεικνύει στον αγά το Μανολιό ως υπαίτιο όλων των συμφορών. Πετυχαίνει την καταδίκη του και την παράδοσή του στους εξαγριωμένους χωρικούς. (http://www.greekbooks.gr)

Νίκος Καζαντζάκης:Για να ανέβεις στον ουρανό, πρέπει να πάρεις φόρα από τον πάτο της κόλασης

     Αυτή είναι πάνω κάτω η υπόθεση του βιβλίου του Νίκου Καζαντζάκη «ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Πρόκειται για ένα βιβλίο που βάζει τον αναγνώστη σε σκέψη, τόσο για τα θέματα που αφορούν τη θρησκεία, αλλά και για όσα αφορούν τη ζωή, την πολιτική κατάσταση, τη δικαιοσύνη, τη φιλοσοφία. Ο Καζαντζάκης με τα πρόσωπα που συμμετέχουν στην πλοκή περιγράφει τους χαρακτήρες των ανθρώπων που συναντά κανείς στη ζωή. Ο γερό-Λαδάς, ο παπα-Γρηγόρης, ο άρχοντας Πατριαρχέας, ο Κωσταντής, ο Γιαννακός, ο παπα-Φώτης, ο Μιχελής, ο Αγάς, ο Μανολιός, ο Παναγιώταρος, και όλοι οι άλλοι χωριανοί φέρουν τους χαρακτήρες των ανθρώπων που συναντάμε καθημερινά.

     Νίκος Καζαντζάκης:Για να ανέβεις στον ουρανό, πρέπει να πάρεις φόρα από τον πάτο της κόλασης
Το βιβλίο αυτό σου ανοίγει τα μάτια και σε βοηθάει να γνωρίσεις τον άνθρωπο. Τον άνθρωπο που έχει συμφέροντα, αδυναμίες αλλά και που πασχίζει να κάνει αυτό που θεωρεί καλύτερο. Κορυφαία σημεία κατά τη γνώμη μας στο βιβλίο είναι τα εξής: «-Ψωριάριδες, ψειριάριδες, ρεμπέτες, φώναξε, πού δεν έχετε μια πατουχιά χώμα και φωνάζετε: «Είμαστε αδέρφια!», γιατί; για να μοιράσουμε τάχα αδερφικά και να μας φάτε τα μισά… Ποιος σου’ βαλε, μωρέ σεσέμη, τις παλάβρες αυτές στο κεφάλι;
-Ο Χριστός, αποκρίθηκε ο Μανολιός.
-Τον κακό σου τον καιρό. Ποιός Χριστός μωρέ; Ο δικός σας, όχι ο δικός μου.» «-Πώς πρέπει να αγαπούμε το Θεό, γεροντά μου; ρώτησε.
  -Αγαπώντας τους ανθρώπους, παιδί μου.
  -Και πώς πρέπει να αγαπούμε τους ανθρώπους;
  – Μοχτώντας να τους φέρουμε στο σωστό δρόμο.
  -Και ποιος είναι ο σωστός δρόμος;
  -Ο ανήφορος.»

«Ο παπα-Γρηγόρης έγνεψε στον καντηλανάφτη κι αυτός ζύγωσε τρεκλίζοντας.
-Άνοιξε την πόρτα, πρόσταξε, και να ρθεις γρήγορα να σφουγγαρίσεις τις πλάκες από τα αίματα. Μην ξεχνάς, έχουμε απόψε τα μεσάνυχτα τη Γέννηση του Χριστού.»

«Αυτό θα πει άνθρωπος: να πονάς, ν’ αδικιέσαι, να παλεύεις και να μην το βάνεις κάτω!» Ναι, έτσι είναι , το μυαλό βιάζεται να συμφωνήσει. Μα να πονάς, να αδικιέσαι  και να μην το βάζεις κάτω; Ποιος το κάνει αυτό; Για ποιόν είναι μπορετό;

«Μεγάλη κολυμπήθρα τα δάκρυα, παιδί μου…».Μεγάλη  και βαθιά και τρικυμιώδης αν χρειαστεί. Και πόσοι από μας δεν έχουν μάθει κολύμπι μέσα της ή δεν έχουν πνιγεί στο νερό της; Και με πόσα δάκρυα γεμίζει άραγε  μία τέτοια κολυμπήθρα;

«Όταν πολυσυχάσει το νερό, βουρκιάζει, όταν πολυσυχάσει η ψυχή, βουρκιάζει».  Και όταν βουρκιάσει η ψυχή τι να την κάνεις την ζωή, μήπως νεκρός δεν λογάσαι και τότε; Και άντε να καταφέρεις να την κρατήσεις καθαρή, Θεέ μου τι δυσκολία!

«Χαίρουμαι, άνθρωπος είμαι, όταν μου τύχει ένα καλό, μα πιο πολύ χαίρουμαι όταν πλακώσει η δύσκολη ώρα! Γιατί λέω: τώρα θα δείξεις, παπα-Φώτη, αν είσαι άντρας αληθινός ή κουνέλι.». Να τα παλέψεις όλους και όλα ,και να βγεις νικητής όχι γιατί δεν έπεσες ,μα γιατί κατάφερες να σηκωθείς. Πιο δυνατός, πιο πεισματάρης ,πιο σοφός.

« Δεν υπάρχουν ιδέες, υπάρχουν μονάχα άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες, κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει.». Ολα μες στο μυαλό μας είναι, εμείς ορίζουμε την μοίρα και την ζωή μας. Η κάθε μέρα μια νέα άγραφη  σελίδα, λευκό χαρτί που αναμένει συγγραφέα και πένα.

«Να αγαπάς την ευθύνη. Να λες:εγώ μοναχός μου έχω χρέος να σώσω τον κόσμο αν δεν σωθεί εγώ θα φταίω». Σταμάτα να κατηγορείς τους άλλους συνέχεια! Για τους υπόλοιπους ο άλλος είσαι εσύ.

«Αν μπορείς κοίταξε τον φόβο κατάματα και ο φόβος θα φοβηθεί και θα φύγει.» Αντιμετώπισε τη ζωή και τους ανθρώπους έτσι όπως τους αξίζει, κατάματα. Δεν πρόκειται να βγεις χαμένος ούτε εσύ, αλλά  ούτε και  οι άλλοι, γιατί το ξεκάθαρο δεν χωρεί εκπτώσεις.

 «Θα βρούμε εκεί που πάμε το Θεό. Και θα τον βρούμε, όχι όπως τον παριστάνουν όσοι δεν τον είδαν ποτέ τους, ένα ροδομάγουλο γέρο, που κάθεται μακάρια σε πουπουλένια σύννεφα και προστάζει. Μα σα μικρή φωνή που τινάζεται από τα σωθικά μας και σηκώνει πόλεμο.»  Πόλεμος είναι όλα τα συναισθήματα ,όλες  οι σκέψεις, πόλεμος και η πραγματικότητα που διψά για ειρήνη. Πόλεμος είναι  η καθημερινότητα, μα και το ιδιαίτερο, το πιο σπάνιο, το μοναδικό.

» Τα τετραθέμελα του κόσμου τούτου: ψωμί, κρασί, φωτιά, γυναίκα.» Με πόσα λίγα μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι και πόσο ανικανοποίητοι είμαστε.

» Δεν τον φοβάμαι το Θεό, αυτός καταλαβαίνει και συχωρνάει. Τους ανθρώπους φοβάμαι. Αυτοί δεν καταλαβαίνουν και δε συχωρνούν.»  Πόσο μεγάλη κουβέντα ! Και όλοι εμείς που συγχωρούμε, αν χρειαστεί να το κάνουμε, που είμαστε;

«Είδα κάποτε μια μέλισσα πνιγμένη μέσα στο μέλι και κατάλαβα» Εύκολο ρήμα το κατάλαβα. Το λες στους άλλους και σε αφήνουν ήσυχο. Το λες στον εαυτό σου και πας παρακάτω.

«Τι φοβερός ανήφορος από τον πίθηκο στον άνθρωπο, από τον άνθρωπο στον Θεό.» Μας τύφλωσαν τα πολλά τα μικρά  τα μάταια και χάσαμε την πορεία. Και αντί να ανεβαίνουμε μας πήρε ο κατήφορος.  Είναι βλέπεις πιο εύκολος και αναπτύσσεις και μεγαλύτερη ταχύτητα.
«Η αιωνιότητα είναι ποιότητα, δεν είναι ποσότητα, αυτό είναι το μεγάλο, πολύ απλό μυστικό.»  Όλα τα όμορφα στην ζωή είναι απλά. Να ανοίγεις τα μάτια σου το πρωί και να λες ΖΩΗ καλημέρα! !

Καθημερινή είναι η σταύρωση, καθημερινή και η ανάσταση. Και μην τα ψάχνετε και τα δύο σε ημερολόγια, νηστείες, λαμπάδες, μαγειρίτσες και αυγά. Η ίδια η ζωή μας δίνει τις δοκιμασίες, δικός μας ο αγώνας ατομικός, δική μας και η ανάσταση.

Και για φαντάσου να ενωθεί η ανάσταση του καθενός μας ,με την ανάσταση του άλλου; Ας παλέψει καθημερινά ο καθένας μας γι αυτό έχοντας κατά νου: «Δεν ελπίζω τίποτα. Δεν φοβάμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος»

 

Η υπόθεση του μυθιστορήματος (το οποίο σημειωτέον είχε προκαλέσει τις αντιδράσεις της ελληνικής Εκκλησίας), έγινε ταινία το 1957, υπό την σκηνοθεσία του Ζυλ Ντασέν και πρωταγωνίστρια ήταν η Μελίνα Μερκούρη.

«Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» μεταφέρθηκε τηλεοπτικά στην ΕΡΤ την περίοδο 1975-1976 και συντάραξε το τηλεοπτικό κοινό, σημειώνοντας υψηλή τηλεθέαση για τα δεδομένα εκείνης της εποχής. Η σειρά προβλήθηκε σε 50 επεισόδια των 45 λεπτών και ήταν παραγωγή του ΑΣΤΗΡ TV, ενώ σήμερα σώζεται σε 18 επεισόδια των 50 λεπτών (μεγάλο τμήμα του φίλμ πάνω στο οποίο γυρίστηκε η σειρά ξαναχρησιμοποιήθηκε αργότερα ή καταστράφηκε λόγω κακής συντήρησης). Η καταστροφή και η επαναχρησιμοποίηση του υλικού πάνω στο οποίο είχαν γυριστεί οι τηλεοπτικές σειρές μέχρι την εποχή εκείνη (Άγνωστος πόλεμος, Γιούγκερμαν κ.α.) είχε σαν συνέπεια «ο Χριστός ξανασταυρώνεται» να είναι η παλαιότερη σωζόμενη ελληνική τηλεοπτική σειρά.