Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Οι Χιονάδες είναι χτισμένοι σε υψόμετρο 1.150 μέτρων στις πλαγιές του όρους Γράμμου και αποτελούν έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Ιωαννίνων.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Ανήκουν στο Δήμο Κόνιτσας ( παλαιότερα Δήμος Μαστοροχωρίων) και ο πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 78 κάτοικοι. Το χειμώνα ερημώνει ενώ το καλοκαίρι, όπως συμβαίνει σε όλους τους ορεινούς οικισμούς, οι ετεροδημότες δίνουν ζωή στο χωριό.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Οι μόνιμοι κάτοικοι είναι λιγοστοί, κυρίως συνταξιούχοι.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Περιδιαβαίνοντας το χωριό θα συναντήσετε αρκετά καλοχτισμένα παλιά πέτρινα σπίτια με έντονα στοιχεία της τοπικής αρχιτεκτονικής.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Στη γραφική πλατεία του χωριού, με την ωραία θέα προς την κοιλάδα του Γοργοπόταμου και τις γύρω πλαγιές του Γράμμου, βρίσκεται ο ναός του Αγίου Αθανασίου (1866), που φιλοξενεί ενδιαφέρουσες φορητές εικόνες όλων των περιόδων της χιοναδίτικης ζωγραφικής.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το πετρόκτιστο σχολείο (1905), που στεγάζει καφενείο, το οποίο λειτουργεί μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες και τις περιόδους εορτών. Στο πάνω μέρος της πλατείας, δίπλα από την πετρόκτιστη βρύση, σώζεται ένα μεγάλο πέτρινο κτίριο (1911), στο οποίο στεγάζεται το Μουσείο Χιονιαδιτών Ζωγράφων.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Ψηλότερα από το χωριό, σε υψόμετρο 1550μ, βρίσκεται ο Προφήτης Ηλίας με υπέροχη θέα σε όλη την περιοχή και πιο πάνω το πέρασμα της Μπάντρας, που αποτελούσε για αιώνες μία από τις βασικές διόδους επικοινωνίας των ελληνικών χωριών του Γράμμου με εκείνων που βρίσκονται στην Αλβανία. Από εδώ εισέβαλαν αρχικά οι Ιταλοί στην Ελλάδα την πρώτη νύχτα του Ελληνοϊταλικού πολέμου το 1940.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Οι Χιονιάδες είναι γνωστοί, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, για τους περίφημους ζωγράφους, που με αφετηρία το χωριό τους ταξίδεψαν σε πολλά μέρη των Βαλκανίων και φιλοτέχνησαν ποικίλλα περίτεχνα εκκλησιαστικά και λαϊκά έργα ζωγραφικής.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Είναι αξιοθαύμαστο το γεγονός της μεγάλης αυτής εξειδίκευσης των αντρών του χωριού σε αυτή τη συγκεκριμένη τέχνη. Συνολικά, αναφέρεται η ύπαρξη τουλάχιστον 65 λαϊκών ζωγράφων από τους Χιονιάδες.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Η περίοδος της πιο έντονης δραστηριότητάς τους είναι τον 18ο και 19ο αιώνα. Οι Χιονιαδίτες ζωγράφοι περιφέρονταν στα χωριά της περιοχής αλλά και σε μακρινότερα μέρη της Ηπείρου, φτάνοντας και μέχρι τη Βόρειο Ήπειρο, στη Μακεδονία, το Άγιο Όρος, τη Θεσσαλία, την πρώην Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία, όπου ζωγράφιζαν ναούς και διακοσμούσαν αρχοντικές κατοικίες.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Υπάρχουν μαρτυρίες πως εικόνες που έφτιαχναν Χιονιαδίτες στο Άγιο Όρος στέλνονταν εκτός από τις γειτονικές χώρες και στη Ρωσία.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Ήταν από τους λίγους καλλιτέχνες που εκείνη την εποχή ασχολούνταν παράλληλα, με την εκκλησιαστική ζωγραφική, την αγιογραφία (φορητές εικόνες, εικόνες τέμπλων, τοιχογραφίες) και την λαϊκή – κοσμική ζωγραφική.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Η ζωγραφική τέχνη στους Χιονιάδες ασκήθηκε στη βάση της οικογενειακής επαγγελματικής ενασχόλησης. Οι ανάγκες απαιτούσαν τα νεώτερα μέλη της οικογένειας να μαθητεύουν κοντά στους έμπειρους συγγενείς τους.

Έτσι τους βοηθούσαν ασχολούμενοι με τις δευτερεύουσες εργασίες και παράλληλα μαθήτευαν κοντά τους.

Ανάλογα με τον βαθμό εξέλιξής τους στη ζωγραφική, συχνά γίνονταν συνεργάτες τους και τους διαδέχονταν ή έκαναν δικά τους συνεργεία με τον ίδιο τρόπο. Οι μαθητευόμενοι ζωγράφοι ακολουθούσαν το συνεργείο των συγγενών τους από μικρή ηλικία.

Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι Ο ναός της ζωγραφικής: Το άγνωστο μικρό χωριουδάκι της Ελλάδας όπου γεννήθηκαν 65 λαϊκοί ζωγράφοι

Στους Χιονιάδες, στις 20 Ιουλίου, διεξάγεται παραδοσιακό πανηγύρι με τοπικούς οργανοπαίκτες.

Πληροφορίες: pyrsogianni konitsa