Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το παλαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα και την Ευρώπη με τη θλιβερή ιστορία

Η Παναγία η Εικοσιφοίνισσα, με την αχειροποίητο θαυματουργό εικόνα της, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Μακεδονίας και είναι το παλαιότερο εν ενεργεία μοναστήρι στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Στο κατάφυτο Παγγαίο, σε υψόμετρο 753 μέτρων, βρίσκεται στα όρια των νομών Σερρών – Καβάλας, αλλά εκκλησιαστικά ανήκει στη Μητρόπολη Δράμας.

Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Η ίδρυση της μαρτυρικής μονής της Μακεδονίας χάνεται στα βάθη των αιώνων. Πάμπολλες παραδόσεις αναφέρουν ότι ο Άγιος Γερμανός, που ασκήτευε στην Ιερά Μονή Προδρόμου, στον Ιορδάνη ποταμό, εγκατέλειψε την Παλαιστίνη και με όραμα που είδε από άγγελο εκ της Παρθένου, ήρθε στη θέση Βίγλα του Παγγαίου το 518 μ.Χ. Λίγο νωρίτερα είχε ιδρύσει εκεί κοντά μοναστικό οικισμό ο επίσκοπος Φιλίππων Σώζων (5ο αιώνα) που εγκαταλείφθηκε.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Αφού ολοκλήρωσε το πρώτο εκκλησάκι ο Άγιος Γερμανός αναζήτησε στο δάσος ένα ξύλο κατάλληλο για να εικονίσει τη Θεοτόκο, ως ένδειξη ευχαριστίας. Όταν το επεξεργάστηκε και το ετοίμασε ξαφνικά το ξύλο ράγισε και ο άγιος λυπήθηκε και σκέφτηκε να το αφήσει. Τότε ένα «φοινικούν», υπέρλαμπρο δηλαδή, κοκκινωπό φως έλουσε το σχισμένο ξύλο και φάνηκε η Παναγία μας μαζί με το Χριστό και μια φωνή ακούστηκε να του λέει: «Παιδί μου ήλπισε, εγώ είμαι εδώ» και τη στιγμή εκείνη εντυπώθηκε η Παναγία πάνω στο ξύλο. Αυτό το φως έδωσε και το όνομα στην αχειροποίητο εικόνα (εικών – φοίνισσα).

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Δεύτερος κτίτορας θεωρείται ο Άγιος Διονύσιος ο Α΄ (15ο αιώνα), ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση του Οικουμενικού Πατριάρχη και έγινε ηγούμενος της μονής δίνοντας της τη μεγαλύτερη λαμπρότητα.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Κατά την Τουρκοκρατία, η συμβολή της Ιεράς Μονής στη διατήρηση της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού υπήρξε ανεκτίμητη. Η δράση των μοναχών στην ευρύτερη περιοχή προκάλεσε την οργή των Τούρκων, οι οποίοι θανάτωσαν το 1507 και τους 172 μοναχούς. Το μνημείο τους βρίσκεται προ της μονής.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Το 1798, μετά την πρώτη του Πατριαρχία, έμεινε ως εξόριστος στη μονή ο μετέπειτα Εθνομάρτυρας και άγιος Γρηγόριος Ε΄.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Το 1917 οι Βούλγαροι άρπαξαν τα περισσότερα κειμήλια και τα μετέφεραν στη Βουλγαρία, όπου φυλάσσονται μέχρι σήμερα στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Σόφιας.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με την θλιβερή ιστορία

Κατά την περίοδο εκείνη των επιθέσεων και αρπαγών των Βουλγάρων, ένας αξιωματικός τους επιχείρησε να συλήσει την Εικόνα της Παναγίας, αλλά τινάχθηκε πίσω και εξέπνευσε, ενώ η μπότα και το πιστόλι του αποτυπώθηκαν στις μαρμάρινες πλάκες του δαπέδου για να ενθυμίζουν πάντοτε το θαύμα. Ακόμα και σήμερα στο μαρμάρινο δάπεδο του Ναού φαίνονται αυτά τα σημεία.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία

Το 1943 οι Βούλγαροι, στην Κατοχή, εκδίωξαν πάλι τους μοναχούς, έβαλαν φωτιά και κάηκε όλο το μοναστήρι εκτός από το ναό. Η Ιερά Μονή Εικοσιφοίνισσας αφέθηκε έρημη μέχρι την επαναλειτουργία της ως γυναικείου μοναστηριού το 1967. Σήμερα στη μονή ζουν περίπου 25 μοναχές.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία

Το επιβλητικό τετράγωνο (20 Χ 20 μέτρα) Καθολικό των Εισοδίων της Θεοτόκου διαθέτει όμορφο τέμπλο, ενώ το Ιερό Βήμα σώζεται από τον 11ο αιώνα. Στο ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο του Καθολικού βρίσκεται η αχειροποίητος και θαυματουργή Ιερά Εικόνα.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία

Εκτός από το ναό, το μοναστήρι επίσης περιλαμβάνει ξενώνες (τρία κτίρια με 200 κρεβάτια), τα κελλιά των μοναζουσών, Τράπεζα, αρχονταρίκι, μουσείο, τα παρεκκλήσια της Αγίας Βαρβάρας (με Αγίασμα) και της Ζωοδόχου Πηγής, εργαστήρια κεντητικής και αγιογραφίας κ.α. Αξιοθαύμαστα είναι και τα δύο μικρά κυπαρίσσια που εδώ και πολλά χρόνια ζουν θαυματουργικά στη στέγη του ναού (στη βάση του μικρού τρούλου).

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία

Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας εορτάζει στις 15 Αυγούστου στη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 14 Σεπτεμβρίου στη μνήμη του τιμίου Σταυρού και στις 21 Νοεμβρίου στη μνήμη των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία Παναγία η Εικοσιφοίνισσα: Το αρχαιότερο μοναστήρι στην Ελλάδα με τη θλιβερή ιστορία