Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Εκπληκτικής ομορφιάς και ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας θησαυρός, η περιοχή των Πρεσπών, που μοιράζεται ανάμεσα σε τρεις χώρες (Ελλάδα, Αλβανία και Π.Γ.Δ.Μ.), αποτελείται από δύο λίμνες, τη Μικρή και τη Μεγάλη Πρέσπα, καθώς και την ευρύτερη λεκάνη των λιμνών αυτών, ανάμεσα στους ορεινούς όγκους που τις περικλείουν.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Το εξαίρετο φυσικό περιβάλλον, το υποβλητικό τοπίο, οι παραδοσιακοί οικισμοί και τα ιστορικά μνημεία δίνουν ξεχωριστό χρώμα στο ονομαστό αυτό κομμάτι της Δυτικής Μακεδονίας, στο βορειοδυτικό άκρο της χώρας μας.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Οι δύο λίμνες βρίσκονται σε υψόμετρο 853, ενώ πολλές από τις κορυφές των γύρω βουνών ξεπερνούν τις 2.000 μ.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Η Μικρή Πρέσπα ανήκει σχεδόν εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα, πλην ενός μικρού τμήματός της προς νότον, που ανήκει στην Αλβανία.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Αντίθετα, η Μεγάλη Πρέσπα ανήκει ως επί το πλείστον στην Π.Γ.Δ.Μ., ενώ Ελλάδα και Αλβανία μοιράζονται ένα μικρότερο τμήμα της.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Η ελληνική περιοχή των Πρεσπών προστατεύεται από την εθνική νομοθεσία και διεθνείς συμβάσεις.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Το Φεβρουάριο του 2000 ιδρύθηκε το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών, η πρώτη διασυνοριακή προστατευόμενη περιοχή στα Βαλκάνια, που αποσκοπεί στην προστασία της κοινής φυσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της περιοχής, αλλά και στην προώθηση της οικονομικής ευημερίας  των τοπικών κοινοτήτων και της συνεργασίας των τριών χωρών που μοιράζονται την περιοχή.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Σε ό,τι αφορά τη βιοποικιλότητα των Πρεσπών, το εντυπωσιακό στοιχείο συνίσταται στο ότι η περιοχή συγκεντρώνει πάρα πολλές μορφές ζωής σε μια τόσο μικρή έκταση.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Πολλά, μάλιστα, από τα σπάνια είδη που φιλοξενεί η περιοχή είναι ενδημικά, δηλαδή εμφανίζονται μόνο στις Πρέσπες και σε κανένα άλλο σημείο της υφηλίου.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι στις Πρέσπες συναντώνται περισσότερα από τα μισά είδη πουλιών, αμφιβίων και θηλαστικών που διαβιώνουν σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι οι Πρέσπες φιλοξενούν τη μεγαλύτερη αναπαραγωγική αποικία αργυροπελεκάνων στον κόσμο.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Χωρίς καμία δόση υπερβολής, θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι οι ποικίλες μορφές ζωής και τα ποικίλα ενδιαιτήματα συνθέτουν ένα εργαστήρι της φύσης, από τις λίμνες και τα υγρά λιβάδια έως τα δάση της βελανιδιάς και της οξιάς, αλλά και τα αλπικά λιβάδια των βουνών.  
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Κατοικημένη ήδη από τους Προϊστορικούς Χρόνους, η περιοχή των Πρεσπών διαθέτει πληθώρα αξιόλογων βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων, όπως η τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, στο ομώνυμο νησάκι, στη Μικρή Πρέσπα (δημιούργημα του βούλγαρου τσάρου Σαμουήλ στα τέλη του 10ου αιώνα), ο ναός του Αγίου Γερμανού στο ομώνυμο κεφαλοχώρι (αρχές 11ου αιώνα), η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο χωριό Kurbinovo της Π.Γ.Δ.Μ. (12ος αιώνας) και ο ναός του Αγίου Πέτρου (14ος αιώνας), στο Golem Grad, το ένα από τα δύο νησάκια της Μεγάλης Πρέσπας που ανήκουν στην Π.Γ.Δ.Μ.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Επί Τουρκοκρατίας η περιοχή των Πρεσπών προσέλκυσε πολλούς μοναχούς, οι οποίοι δημιουργούσαν τα ασκητήριά τους κατά μήκος της παραλίας της Μεγάλης Πρέσπας.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Στα πλέον γνωστά ασκηταριά συγκαταλέγονται αυτά της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, της Μικρής Ανάληψης και της Παναγίας Ελεούσας.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Ενδιαφέρουσα είναι και η τοπική αρχιτεκτονική, με σπίτια χτισμένα ως επί το πλείστον στις αρχές του 20ού αιώνα, με υλικά που οι κάτοικοι της περιοχής μπορούσαν να βρουν εύκολα στο φυσικό περιβάλλον: πέτρα, ξύλο, χώμα και καλαμωτές.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας

Οι καλύτερα διατηρημένοι ελληνικοί παραδοσιακοί οικισμοί στην περιοχή των Πρεσπών είναι ο Άγιος Γερμανός και οι Ψαράδες.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Σε ό,τι αφορά την επαγγελματική δραστηριότητα των Ελλήνων που κατοικούν σήμερα στην περιοχή των Πρεσπών, το 70% περίπου των επαγγελματικώς ενεργών ατόμων απασχολείται στη γεωργία, και δη στην καλλιέργεια φασολιών, ενώ η αλιεία και η κτηνοτροφία έχουν σημειώσει σημαντική υποχώρηση σε σχέση με το παρελθόν.

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
-Αξίζει να δείτε στις Πρέσπες

Ο Εθνικός Δρυμός των λιμνών: υγρά λιβάδια και αιωνόβιοι κέδροι

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Ο πυρήνας του Εθνικού Δρυμού εκτείνεται σε ολόκληρη τη Μικρή Πρέσπα και σε ελάχιστες εκτάσεις γύρω από τις λίμνες και του δίνει την ταυτότητα ενός μοναδικού υγρότοπου που χαρακτηρίσθηκε το 1973 από τη Συνθήκη Ραμσάρ «Διεθνής Προστατευόμενος Υγρότοπος». Ο υγρότοπος της Μικρής Πρέσπας με τους καλαμιώνες και τα υγρά λιβάδια αποτελεί τον βασικό πυρήνα προστασίας του Εθνικού Δρυμού. Ο δεύτερος πυρήνας περιλαμβάνει το δάσος των αιωνόβιων κέδρων κοντά στο όρος Ντέβας.

Τα ασκητήρια των Πρεσπών

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Aπό τους Ψαράδες, το μικρό χωριό που βρίσκεται κυριολεκτικά μέσα στη Mεγάλη Πρέσπα, ξεκινάει κανείς με το βαρκάκι για ένα «άλλο» ταξίδι. Η φυσική ομορφιά, αλλά και η απομόνωση της περιοχής λόγω γεωγραφικής θέσης προσέλκυσε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας πολλούς μοναχούς, οι οποίοι κατασκεύαζαν τα ασκητήρια τους κατά μήκος της παραλίας της Μεγάλης Πρέσπας. Έτσι, σήμερα μπορεί κανείς να θαυμάσει μικρές μοναστικές συγκεντρώσεις, αλλά και βραχογραφίες του 14ου-16ου αιώνα, σκαρφαλωμένες στα βράχια της παραλίας της Μεγάλης Πρέσπας στην Ελλάδα και την Αλβανία, σπουδαία αξιοθέατα της περιοχής. Tο βαρκάκι προσεγγίζει μια αυτοσχέδια προβλήτα στα ριζά του βράχου και η ανάβαση αρχίζει.

Οι κυκλοτερείς χοροί των πελεκάνων

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Οι μεγάλοι πρωταγωνιστές στην Πρέσπα είναι τα πουλιά. Και ναι, χορεύουν! Ακολουθούν τα θερμικά ρεύματα του αέρα και ξεκινάνε να κάνουν κύκλους. Όσο παίρνουν ύψος, τόσο μεγαλώνει η ακτίνα του κύκλου που διαγράφουν. Το ένα πίσω από το άλλο και όλο το σμήνος στον αέρα. Το πρώτο, που θα αντιληφθεί ότι έχει ξεπεράσει σε ύψος τα 2.000 μέτρα του Βαρνούντα, σπάει τον κύκλο και φεύγει ευθεία. Τα υπόλοιπα ακολουθούν… Μα πού πάνε; Όπως και εμείς, βόλτα σε άλλες λίμνες, όπως στην αγαπημένη τους Κερκίνη. Και όταν βαρεθούν, επιστρέφουν.

Ο Άγιος Αχίλλειος: ένα αξιοθέατο στον ομφαλό της Πρέσπας

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Εκατομμύρια «κλικ» φωτογραφικών μηχανών και βίντεο έχουν ακουστεί πάνω σε αυτό το νησί της Μακεδονίας. Δεν είναι μονάχα το τοπίο. Χιλιόχρονες μνήμες και μνημεία μαζί με μύθους και θρύλους συνθέτουν τον «ομφαλό» της Πρέσπας. Πριν από χίλια χρόνια εδώ τοποθέτησε το κέντρο του βασιλείου του ο Βούλγαρος τσάρος Σαμουήλ. Από τη Λάρισα έφερε το λείψανο του τοπικού Αγίου Αχιλλείου και το τοποθέτησε μέσα σε μια μεγαλόπρεπη εκκλησία. Σώζεται σχεδόν ερειπωμένη και αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο της Πρέσπας.

Οι Ψαράδες της Μεγάλης λίμνης

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Ο δρόμος τελειώνει στους Ψαράδες που έχουν ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός. Χτισμένοι σε ένα φυσικό φιόρδ της Μεγάλης λίμνης θυμίζουν νησιώτικο οικισμό του Αιγαίου.

Ο Άγιος Γερμανός και η εκκλησία του 11ου αιώνα

Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Το μεγαλύτερο χωριό της Πρέσπας, ο Άγιος Γερμανός ή Γκέρμαν, φωλιάζει κάτω από τον στιβαρό όγκο του Βαρνούντα και αποτελεί σήμα κατατεθέν της Πρέσπας. Εκεί θα συναντήσετε δύο εκκλησίες κολλημένες μεταξύ τους. Η πολύ μικρή είναι του 11ου αιώνα και έχει ανεκτίμητη αξία. Η μεγάλη δένεται σφιχτά μαζί της, για να πάρει όλη αυτή την ανείπωτη ενέργεια. Αν βρεθείτε εκεί την Κυριακή, θα ακούσετε τους ήχους μιας τελετουργίας που δεν μοιάζει με καμία άλλη.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
-Οι κρυμμένοι θησαυροί των Πρεσπών

Φασόλια Πρεσπών: νοστιμιά λόγω υψομέτρου
Μια κούπα με χυλωμένη φασολάδα ή ένα ταψί με γίγαντες πλακί από τις Πρέσπες μαγεύει τον ουρανίσκο. Τη νοστιμιά τους τη χρωστάνε στο υψόμετρο, αφού οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις είναι στα 900 μέτρα.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Οι σπάνιες βραχύσωμες αγελάδες
Οι αγελάδες-νάνοι, μόλις ενός μέτρου ύψους, περιφέρονται ελεύθερες, για να βρουν την τροφή τους, αλλά δεν είναι τόσο εύκολο να τις συναντήσετε. Ζουν μόνο στους Ψαράδες και στον Άγιο Αχίλλειο και απειλούνται με εξαφάνιση.
Πρέσπες, ένας θησαυρός ανυπολόγιστης οικολογικής και πολιτισμικής αξίας
Ρότι:  το ακρωτήριο υπερθέαμα
Με 20’ πεζοπορίας θα απολαύσετε το υπερθέαμα της Μεγάλης Πρέσπας. Στην άκρη του φυσικού φιορδ των Ψαράδων το Ρότι είναι ο απόλυτος τόπος χαλάρωσης.

Ακολουθήστε μας στο Facebook: