Το πέτρινο καράβι του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την αυθεντική ομορφιά και τη μαρτυρική ιστορία

«Όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν σε αυτό το βόρειο νησί το 1824, 3.000 από τους 30.000 κατοίκους διέφυγαν με μικρά σκάφη, οι υπόλοιποι, προτιμώντας να πεθάνουν αντί να παραδοθούν, κατέφυγαν σε μια πυριτιδαποθήκη και ανατινάχτηκαν. Το όνομα αυτού του μακρινού, θεωρητικά ελαφρώς πένθιμου νησιού, σημαίνει “διάστικτα πράγματα” στα αρχαία ελληνικά. Μόνο λίγοι εκδρομείς φτάνουν από την κοντινή Χίο, οπότε οι παραλίες του νησιού – Κατσούνη, Κάτω Γιαλός, Λαζαρέττα, Λάκκα και Λήμνος – είναι σχεδόν πάντα ήσυχες».

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Κάπως έτσι περιγράφει τα Ψαρά η βρετανική Telegraph σε πρόσφατο αφιέρωμα της για τα πιο αραιοκατοικημένα νησιά της Ελλάδας. Το μαρτυρικό νησί, το «Πέτρινο καράβι” όπως το αποκαλούν οι περισσότεροι ντόπιοι, είναι όντως αραιοκατοικημένο. 422 κάτοικοι, στην πλειοψηφία τους συνταξιούχοι, ζουν στα 42 τετραγωνικά χιλιόμετρα του νησιού.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

422 Ψαριανοί υπερήφανοι πρώτα από όλα για το δοξασμένο παρελθόν τους. Το καταλαβαίνεις μόλις μπεις στο λιμάνι και δεις την επαναστατική σημαία του 1821 – λευκή και κόκκινη με έναν σταυρό και μια άγκυρα με ένα φίδι τυλιγμένο ολόγυρά της – να κυματίζει περήφανα θυμίζοντάς ότι η ιστορία του τόπου είναι συνυφασμένη με την ιστορία της αδάμαστης ψυχής.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Το νιώθεις όταν συζητήσεις μαζί τους και ακούσεις τις ιστορίες τους, που θα σε ταξιδέψουν στα δύσκολα και συνάμα θαρραλέα χρόνια της Επανάστασης.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Οι περισσότεροι ταξιδιωτικοί οδηγοί τα περιγράφουν σαν «μια κουκίδα στο πέλαγος, μακριά από τα γνωστά τουριστικά μονοπάτια». Αλλά αυτή είναι η μισή αλήθεια. Γιατί σ’ αυτή την κουκίδα, τη γενέτειρα του Κωνσταντίνου Κανάρη, του Δημήτρη Παπανικολή και του γνωστού εθνικού ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη, αν το θελήσεις μπορείς να ανακαλύψεις τον δικό σου προσωπικό επίγειο παράδεισο.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Κάθε γωνιά των Ψαρών είναι κι ένα προσκύνημα. Η φυσική αγριότητα των βράχων θυμίζουν στον επισκέπτη την Ιστορία. Η ασύλληπτη λιτότητα του τοπίου, που ζεσταίνει ο Ψαριανός ήλιος, υπόσχεται τη γαλήνη.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Η χώρα των Ψαρών και μοναδικός οικισμός του νησιού εκτείνεται αμφιθεατρικά γύρω από το γραφικό λιμάνι του νησιού ακολουθώντας την ανατολική παραδοσιακή αιγαιοπελαγίτικη αρχιτεκτονική, με τα λευκά σπίτια και τις κόκκινες κεραμοσκεπές.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Τα στενά δρομάκια σε προσκαλούν για μια περιπλάνηση στον ήρεμο αυτό τόπο και οι αυλόπορτες των σπιτιών σε περιμένουν ανοιχτές για ένα κέρασμα από τους φιλόξενους νοικοκυραίους.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Κάπου εκεί βρίσκεται και το σπίτι του μπουρλοτιέρη Κωνσταντίνου Κανάρη.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Έπειτα θα ανέβεις στη Μαύρη Ράχη, το «σήμα κατατεθέν» των Ψαρών, για να τιμήσεις τους 120 ήρωες που θυσιάστηκαν με αυταπάρνηση. Σήμερα, μερικά τείχη και ένας βράχος στη θέση της πυριτιδαποθήκης μένουν από το παρελθόν και ένα λιτό μνημείο προς τιμήν εκείνων των ηρώων που την υπερασπίστηκαν… Η θέα από κει πάνω είναι μαγευτική.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Στέκεσαι κι αγναντεύεις όλο τον οικισμό, το λιμάνι και μετράς τα ξωκλήσια που βρίσκονται σκορπισμένα παντού στο νησί.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Η Μνήμη του Ολοκαυτώματος των Ψαρών τιμάται κάθε χρόνο την τελευταία Κυριακή του Ιουνίου και γίνεται αφορμή για εορταστικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Αξίζει να δεις:

Το Μοναστήρι της Παναγιάς, αφιερωμένο στην Κοίμησή Της. Στη βιβλιοθήκη της μονής φυλάσσονται σπάνια χειρόγραφα και ιερατικά βιβλία, τυπωμένα στη Βενετία και τη Μόσχα. Είναι τυχερός όποιος βρεθεί εκεί ένα δειλινό του καλοκαιριού. Όλο το Αιγαίο μπροστά του. Βλέπει τη Σκύρο και μπορεί να διακρίνει και τ’ Άγιο Όρος, αν ο καιρός είναι καλός. Παραδίπλα η Λέσβος και δεξιά η «Μέλαινα Άκρη» της Χίου, το ιστορικό Μελανιός.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Το ναό του Αγίου Νικολάου, ένα «σπίτι» μεγαλόπρεπο για τον προστάτη των Ναυτικών. Άρχισε να κτίζεται απο το 1785. Χρόνια της μαύρης σκλαβιάς , αλλά και χρόνια που η ναυτιλία των Ψαρών, άρχιζε να αναπτύσσεται. Κουβαλούσαν οι Ψαριανοί τα μάρμαρα απο τα Θυμιανά της Χίου, απο νησιά του Αιγαίου, αλλά και απο πιο μακριά: απο τη Μάλτα και τη Μασσαλία. Κουβαλούσαν και οι Ψαριανές τα κεράσματα στους εργάτες μέσα στα πιο όμορφα πιάτα που είχαν στο νοικοκυριό τους. Κι όταν τελείωσε το χτίσιμο τα πήραν οι εργάτες και τα εντοίχισαν στο εξωτερικό του ναού και μένουν μέχρι σήμερα μαρτυρία της ευλάβειας και της προσφοράς.

Τα σκεύη του ναού, όλα τα αφιερώματα μεγάλης αξίας, όπως και τα ιερά σκεύη που είχε δωρίσει ο Βαρβάκης, κρυστάλλινοι πολυέλαιοι, καντήλια αργυρά και επίχρυσα, εικόνες από καθαρό ασήμι, όλα λεηλατήθηκαν στην Καταστροφή του νησιού το 1824. Απο αυτά, μόνο το ιερό ευαγγέλιο σώζεται σήμερα.

Τη χρονιά που γεννήθηκε ο Κανάρης (1793), χρονολογία σημαδιακή, ολοκληρώθηκε ο ναός. Καταστράφηκε το 1824 και ανακαινίστηκε το 1863, όταν μετά την Καταστροφή οι Ψαριανοί άρχισαν να ξαναμαζεύονται στο νησί τους. Αξίζει ν’ ανεβεί κανείς τα 60 σκαλοπάτια και να επισκεφτεί την εκκλησία που προσκύνησε ο Κανάρης πριν να ξεκινήσει για το μεγάλο του κατόρθωμα.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Υπάρχουν και παραλίες..
Οι υπέροχες παραλίες του νησιού δεν υποφέρουν ποτέ από πολυκοσμία.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Ξεχωρίζουν οι πολυσύχναστες Κατσούνη και Κάτω Γιαλός, μέσα στον οικισμό, τα Λαζαρέττα με την ψιλή άμμο και τα όμορφα κοχύλια, η Λάκκα και η παραλία της Λήμνου.

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Το "πέτρινο καράβι" του Αιγαίου: Το νησάκι των 422 κατοίκων με την μοναδική ομορφιά και την μαρτυρική ιστορία

Φεύγοντας από το νησί που το όνομά του έχει γραφτεί με ολόχρυσα γράμματα στο βιβλίο της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας, θα πάρεις μαζί σου ψαριανό θυμαρίσιο μέλι. Λένε πως βρίσκεται στον γευστικό κολοφώνα της παραγωγής μελιού σε ολόκληρη τη Μεσόγειο επειδή τρυγιέται μόνο μια φορά το χρόνο.