Advertisement

 “Μέσα μου το περίμενα, ήξερα ότι δεν θα το πει ο Στέλιος, δεν ήθελε, το φοβόταν το τραγούδι, τα λόγια του“.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος είχε προτείνει στον Καζαντζίδη να πει το τραγούδι του: «Σαν βγω απ’ αυτή τη φυλακή». Ήταν η εποχή που ο καινοτόμος τραγουδοποιός πλεύριζε τους λαϊκούς βάρδους για να δώσουν στα τραγούδια του το κάτι παραπάνω. Τα κατάφερε με την Μπέλλου, με τον Μενιδιάτη, όχι όμως και με τον Καζαντζίδη.

Advertisement

Στα φοιτητικά του χρόνια, ο Σαββόπουλος, ήταν μέλος της νεολαίας της ΕΔΑ (Ενωμένη Δημοκρατική Αριστερά) και αυτό από μόνο του ήταν αρκετό για να του δώσει επί χούντας το… «διαβατήριο» για δύο σύντομα περάσματα από τη φυλακή. Μια από αυτές τις φορές, μάλιστα, ήταν στο «κολαστήριο» της Ασφάλειας στην οδό Μπουμπουλίνας, όπου ο Σαββόπουλος βασανίστηκε σκληρά από τα όργανα του δικτατορικού καθεστώτος. Αυτό το γεγονός, με τη σειρά του, ήταν η γενησιουργός αιτία για να δημιουργήσει δίσκους όπως το «Βρώμικο Ψωμί» που περιέχουν στίχους άκρως πολιτικούς, ταξικούς και, κυρίως, καλά κρυμμένους από τη λογοκρισία.

«Έχω μείνει σε ένα κελί για πάρα πολύ καιρό. Μπορεί βέβαια να ήμουν στενεμένος, αλλά ένα φως μέσα μου έγραφε τραγούδια» είχε πει σε παλαιότερη συνέντευξή του.

Το τραγούδι «Δημοσθένους λέξις» γράφτηκε μέσα στη φυλακή.

«Άλλοι ταλαιπωρήθηκαν περισσότερο αλλά και για μένα ήταν δύσκολα γιατί με έριξαν σε ένα κελί και δεν πέρναγε η ώρα. Σε κάποια στιγμή βλέπω από τον φεγγίτη του κελιού το υπερυψωμένο δωμάτιο του αξιωματικού υπηρεσίας. Από το ταβάνι κρεμόταν ένα φωτιστικό. Ήταν το ακριβώς ίδιο φωτιστικό που είχαμε στο πατρικό μου σπίτι στο σαλόνι. Μου φάνηκε σαν να ήρθε ένα φως από τα παιδικά μου χρόνια και να με βρήκε στη φυλακή. Ένιωσα μια παρηγοριά. Έχω, μπορώ να πω, γλυκές αναμνήσεις από τη φυλακή. Ακόμα και μέσα στη φυλακή έγραφα τα τραγούδια. Ήταν δύσκολα χρόνια» είχε τονίσει.

Ο Σαββόπουλος ήθελε πολύ το “Δημοσθένους λέξις” να το τραγουδήσει ο Καζαντζίδης.

«Ήθελα πολύ να πει το τραγούδι μου “Σαν βγω απ’ αυτή τη φυλακή”. Τον γνώρισα, βρεθήκαμε στο Μεγάλο Πεύκο. Κι έγινε ολόκληρη ιστορία για να καταλήξουμε. Ετσι ήταν οι λαϊκοί οι παλιότεροι. Θυμάμαι τι έγινε όταν έδωσα στον Μιχάλη Μενιδιάτη το τραγούδι “Λαϊκός τραγουδιστής”, που λέει “όμως, τούτη η θητεία δεν σταματάει πουθενά”, για την ταινία “Happy Day” του Βούλγαρη. Μαζεύτηκαν τότε ο Μενιδιάτης, ο αδερφός του, μαζί με τις γυναίκες τους και με τον Άκη Πάνου, το κουβεντιάσανε, για να αποφανθεί ο Άκης Πάνου, ο οποίος έδωσε εντέλει το οκέι και το είπε ο Μενιδιάτης το τραγούδι.

Έτσι και με τον Στέλιο. Ενώ το συζητήσαμε, το δοκιμάσαμε, το ετοιμάσαμε σε πρόβα με την κιθάρα – μάλιστα μου λέει, “εσύ την έφτιαξες αυτή την κιθάρα, μπράβο”, νόμιζε ότι φτιάχνω και την κιθάρα που παίζω – μαγειρεύτηκε πολύ για να παρθεί η απόφαση. Τελικά με διάφορες προφάσεις δεν ήρθε στο ραντεβού. Μέσα μου το περίμενα, ήξερα ότι δεν θα το πει ο Στέλιος, δεν ήθελε, το φοβόταν το τραγούδι, τα λόγια του».

Ο Σαββόπουλος ωστόσο δεν έχασε ποτέ την καλή γνώμη που είχε για την ερμηνευτική δεινότητα του Στέλιου.

«…H κληρονομιά του είναι ότι μας δίδαξε την αμεσότητα κατά τρόπο που δεν χωράει αμφισβήτηση. Θεωρώ ότι την αμεσότητα, την άμεση επικοινωνία με το κοινό ο Καζαντζίδης μου τη δίδαξε και εμένα. O Στέλιος είχε αμεσότητα αφοπλιστική, όπως είχε αντίστοιχα ας πούμε στις ταινίες του ο Μάρλον Μπράντο (…)».

Καλλιτέχνης: Σαββόπουλος Διονύσης
Άλμπουμ: Βρώμικο ψωμί
Συνθέτης: Σαββόπουλος Διονύσης
Στιχουργός: Σαββόπουλος Διονύσης
Έτος Κυκλοφορίας: 1972

Κι αν βγω απ’ αυτή τη φυλακή κανείς δε θα με περιμένει
οι δρόμοι θα `ναι αδειανοί κι η πολιτεία μου πιο ξένη
τα καφενεία όλα κλειστά κι οι φίλοι μου ξενιτεμένοι
αέρας θα με παρασέρνει κι αν βγω απ’ αυτή τη φυλακή

Κι ο ήλιος θ’ αποκοιμηθεί μες στα ερείπια της Ολύνθου
θα μοιάζουν πράγματα του μύθου κι οι φίλοι μου και οι εχθροί
μαρμαρωμένοι θα σταθούν οι ρήτορες κι οι λωποδύτες
ζητιάνοι εταίρες και προφήτες μαρμαρωμένοι θα σταθούν

Μπροστά στην πύλη θα σταθώ με τις κουβέρτες στη μασχάλη
κι αργοκουνώντας το κεφάλι θα χαιρετήσω το φρουρό
χωρίς βουλή χωρίς Θεό σαν βασιλιάς σ’ αρχαίο δράμα
θα πω τη λέξη και το γράμμα μπροστά στην πύλη θα σταθώ

Στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη: «Στέλιος Καζαντζίδης-αφιέρωμα» – fosonlinereader

Advertisement