Τέχνες

12 τραγούδια του Μιχάλη Γκανά που αγαπήσαμε

Ο Μιχάλης Γκανάς δεν είναι πια εδώ. Έφυγε σήμερα από την ζωή αφήνοντας πίσω μια πολύτιμη κληρονομιά. Τα ποιήματα του και τους στίχους του που έγιναν τραγούδια.

Ήταν μια από τις πιο δυνατές φωνές της σύγχρονης ελληνικής ποίησης και άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στον πολιτιστικό μας τοπίο. Γεννημένος στις 17 Ιανουαρίου 1944 στον Τσαμαντά Θεσπρωτίας, κατάφερε να συνδυάσει την ποιητική του ευαισθησία με την απλότητα της γλώσσας, αγγίζοντας βαθιά την ψυχή μας.

Έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ενώ ερχόμενος στην Ελλάδα φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε ως βιβλιοπώλης για μια δεκαπενταετία, συνεργάστηκε αργότερα με την κρατική τηλεόραση ως επιμελητής λογοτεχνικών εκπομπών και από το 1989 έως το 2005 έγινε κειμενογράφος σε διαφημιστική εταιρία. Πολλά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από σημαντικούς Έλληνες και ξένους μουσικοσυνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο Νίκος Ξυδάκης, ο Γιώργος Χατζηνάσιος, o Ara Dinkjian, κ.ά

Ο Μιχάλης Γκανάς τιμήθηκε με το Β’ Κρατικό Βραβείο ποίησης για το έργο του “Παραλογή”, ενώ το 2011 βραβεύτηκε για το σύνολο του ποιητικού του έργου από την Ακαδημία Αθηνών. Η αναγνώριση του έργου του ξεπέρασε τα σύνορα της Ελλάδας, καθώς τα ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.

Η ποίηση του Γκανά χαρακτηρίζεται από την ικανότητά του να συνδέει το παρελθόν με το παρόν, να ανακαλεί μνήμες και να τις μεταμορφώνει σε ποίηση. Οι στίχοι του, γεμάτοι εικόνες και συναισθήματα, μας ταξιδεύουν σε τόπους και χρόνους μακρινούς, ενώ παράλληλα αντηχούν με την σύγχρονη πραγματικότητα.

Σε τηλεοπτική του συνέντευξη (Στα Άκρα) είχε πει για τη στιχουργική και την ποίηση: 

“Στο τραγούδι γράφω πιο απλά γιατί δεν μπορεί να αναρωτηθεί κάποιος ‘τι θέλει να πει ο ποιητής’. Όχι απλοϊκά. Δεν είναι απλοϊκοί οι στίχοι του Γκάτσου … όταν γράφω στίχους έχω πάντα αυτή την έγνοια – γιατί οι στίχοι πρέπει να είναι ευθύβολοι, δεν μπορείς να γυρίσεις πίσω…να το ξαναδιαβάσεις – ενώ οι αναγνώστες της ποίησης είναι πιο προπονημένοι, ξέρω ότι μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν τον λόγο. Σαν στρατευμένη τέχνη θα το έβλεπα το τραγούδι. […]

Η ποίηση έχει τη δική της μουσική, είναι ένα τέλειο έργο, είναι ένα αβγό που έχει μέσα τα πάντα. Αλλά τι να πεις όταν ο Μίκης Θεοδωράκης παίρνει μια μπαλάντα του Αναγνωστάκη -σε ελεύθερο στίχο – και την κάνει ένα συγκλονιστικό τραγούδι; Το τραγούδι έχει την ευλογία να ταξιδεύει, πάει παντού. Η ποίηση είναι μία κρύπτη.“

Ο Μιχάλης Γκανάς ήταν ένας ποιητής με βαθιά ανθρωπιά, μελαγχολία και ελπίδα για τον άνθρωπο. Η απλότητα της γλώσσας του και η δύναμη των εικόνων του τον καθιστούν έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης ελληνικής ποίησης.

Πολλά από τα ποιήματά έγιναν τραγούδια στα χέρια καταξιωμένων συνθετών και «ζωντάνεψαν» χάρη στις ερμηνείες μεγάλων καλλιτεχνών. Ας δούμε 12 από αυτά:

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας – Μικρός Τιτανικός

Του πόθου τ’αγρίμι – Ελευθερία Αρβανιτάκη

Ελευθερία Αρβανιτάκη – Τα κορμιά και τα μαχαίρια

Χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια – Γεράσιμος Ανδρεάτος

Καράβια στη στεριά – Γιώργος Νταλάρας

Γιώργος Νταλάρας – Κι αν σε θέλω

Ελευθερία Αρβανιτάκη – Για των ματιών σου το χρώμα

Ξυδάκης-Γλυκερία-Λιδάκης – Στο Σου Μι Τζου κάποια βραδιά

Βασίλης Λέκκας – Πως να ξεχάσω

Άλκηστις Πρωτοψάλτη – Έλα

Τι σου ΄χω κάνει – Νατάσα Θεοδωρίδου

Να δεις τι σου ‘χω για μετά – Λαυρέντης Μαχαιρίτσας Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Back to top button